ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ – ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ –
Αναμείχθηκα υπό την ιατρική μου ιδιότητα στον τιτάνιο αγώνα κατά του καπνίσματος, σε μια χώρα που κατέχει αν όχι την πρώτη, σίγουρα και δίκαια μια από τις πρώτες θέσεις στον ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο χώρο στην κατανάλωση τσιγάρων.
Πέραν από την ιατρική μου ιδιότητα που θεωρώ ότι είναι ένας ισχυρός λόγος να είμαι εναντίον του καπνίσματος, είμαι εκπρόσωπος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου στην Επιτροπή για την καταπολέμηση του καπνίσματος που συστάθηκε από το Υπουργείο Υγείας.
Εκτός των δύο αυτών γεγονότων θεωρώ εν πάσει περιπτώσει σημαντικότερο το γεγονός ότι είμαι φανατικός αντικαπνιστής.
Το αναφέρω αυτό γιατί θεωρώ ότι πρώτιστο καθήκον της ηγεσίας του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου είναι να περάσει το μήνυμα ότι κανένας γιατρός δεν πρέπει να καπνίζει.
Μου είναι αδιανόητο και απαράδεκτο να καπνίζει ένας γιατρός. Ο γιατρός πρέπει να μην καπνίζει και να είναι ο κύριος πολέμιος του καπνίσματος. Πρέπει να είναι ο κύριος σύμβουλος των μη καπνιστών, νεαρών κυρίως ατόμων, να μην παρασυρθούν από το ρεύμα της εποχής να καπνίσουν και ο κύριος σύμμαχος των καπνιστών στην προσπάθειά τους να σταματήσουν το κάπνισμα. Το γιατρό η κοινωνία τον θέλει πρωτοπόρο στα θέματα υγείας και σταθερό στο ιερό καθήκον του να πολεμά καθημερινά τις ασθένειες και τον ανθρώπινο πόνο.
Και το κάπνισμα δεν είναι καθόλου, μα καθόλου υπερβολή, με βάση τα παγκόσμια στοιχεία και δεδομένα, αν ισχυριστούμε ότι είναι η μεγαλύτερη αναστρέψιμη σήμερα καταστροφική συνήθεια και το μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.
Όταν λοιπόν ο κάθε γιατρός , ανάλογα με τη θέση του δεν συμμετέχει με τις δικές του δυνάμεις και δυνατότητες μικρές ή μεγάλες στον τιτάνιο και άνισο αγώνα κατά του καπνίσματος, τότε είναι ανεπαρκής. Όταν επί πλέον είναι καπνιστής τότε δεν είναι μόνο ανεπαρκής αλλά και ένοχος.
Ως γιατρός λοιπόν, μη καπνιστής και εκπρόσωπος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου στην Επιτροπή του Υπουργείου Υγείας για την καταπολέμηση του καπνίσματος, έχω ισχυρές απόψεις επί του θέματος, τις οποίες αισθάνομαι έντονα ότι πρέπει να τις δημοσιοποιήσω.
Σε άρθρο μου που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, αναφέρθηκα σε αρκετά συνταρακτικά στοιχεία που σίγουρα δεν δικαιολογούν την έκταση του καπνίσματος στη χώρα μας. Θα ακολουθήσουν και άλλα άρθρα με την ευκαιρία της 31ης Μαΐου, που ορίστηκε ως Παγκόσμια Μέρα μη Καπνίσματος από τη Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, με πολλά επικριτικά σχόλια για την κακή συνήθεια του καπνίσματος, γιατί με τον τρόπο αυτό θεωρώ ότι πράττω το καθήκον μου στα πλαίσια των δυνάμεων και των δυνατοτήτων μου, υπό την τριπλή ιδιότητά μου που αναφέρω πιο πάνω.
Σε κάποιο ενδιαφέρον άρθρο που διάβασα πρόσφατα στις εφημερίδες, διαπίστωσα μια θέση που προβάλλεται από ένα ειδικό επί του θέματος της εξάρτησης από την νικοτίνη και τις απόψεις μιας εκπαιδευτικού Διευθύντριας Λυκείου.
Ο ισχυρισμός των δύο ικανών αυτών ανθρώπων της επιστήμης που είναι άξιοι συγχαρητηρίων γιατί προβληματίζονται για την άσχημη εικόνα που παρουσιάζεται στα σχολεία μας αναφορικά με το θλιβερό γεγονός ότι καπνίζουν μαθητές και μάλιστα στο χώρο του σχολείου,είναι ότι δεν πρέπει να τιμωρούνται οι μαθητές που καπνίζουν.
Μάλιστα ο τίτλος του άρθρου είναι :
«Τους τιμωρούν αντί να τους θεραπεύουν» και ο υπότιτλος :
«Αποτυχημένη η κρατική προσέγγιση για τους καπνιστές μαθητές».
Με κάθε επιφύλαξη, αν πράγματι έτσι έχουν τα πράγματα και με όλο το σεβασμό προς τους δύο επιστήμονες, να μου επιτραπεί να εκφράσω τη διαφωνία μου.
Αν επιθυμούμε να φέρουμε θετικά αποτελέσματα, πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας αρχίζοντας από την οικογένεια και τα Δημοτικά Σχολεία, στη συνέχεια στα Γυμνάσια και στα Λύκεια και ακολούθως στο Στρατό και μετά φυσικά στους χώρους εργασίας.
Σε όλους τους τομείς και σε όλες τις φάσεις της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας. Η μάχη κατά του φονιά τσιγάρου πρέπει να είναι πολυμέτωπη, επίμονη, συνεχής, οργανωμένη μέχρι σημείου που να γίνουμε και μη αρεστοί σε κάποιους.
Το κάπνισμα με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς του Υπουργείου Παιδείας θεωρείται παράπτωμα και επιβάλλεται στους καπνιστές παιδαγωγική ποινή.
Η Διευθύντρια του Λυκείου μας διαφωτίζει περεταίρω :
Όταν διαπιστώσουμε ότι ένας μαθητής καπνίζει, την πρώτη φορά τον συμβουλεύουμε, τη δεύτερη δέχεται επίπληξη και την τρίτη φορά ενημερώνουμε τους γονείς. Αν συνεχίσει να καπνίζει τότε ακολουθεί αποβολή του από το σχολείο. Η αποβολή μπορεί να έχει επιπτώσεις και να συντελέσει στη μείωση της διαγωγής , αν το παιδί διαπράξει και άλλα παραπτώματα. Και προχωρεί στη διατύπωση της άποψης, ότι συμφωνεί με τον ειδικό που έδωσε διάλεξη επί του θέματος, ότι δεν είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος η τιμωρία. Και τούτο γιατί τα παιδιά μπορεί να μην καπνίζουν στο χώρο του σχολείου από το φόβο της τιμωρίας, αλλά να καπνίζουν εκτός του σχολείου.
Και η διαφωνία μου:
Το κάπνισμα όχι μόνο πρέπει να απαγορεύεται στον ιερό χώρο του σχολείου σε μαθητές, αλλά και σε εκπαιδευτικούς και σε οποιονδήποτε εισέρχεται στο σχολείο. Μάλιστα θεωρώ σκόπιμο να προωθήσουμε τροποποίηση του Νόμου, έτσι που να απαγορεύεται το κάπνισμα σε ακτίνα αρκετών μέτρων γύρω από τα σχολεία και τα νοσοκομεία από οποιονδήποτε άτομο, είτε είναι μαθητής είτε εκπαιδευτικός, είτε οποιοσδήποτε πολίτης, με οιανδήποτε ιδιότητα προσεγγίζει τον ιερό χώρο του σχολείου ή του νοσοκομείου.
Επίσης επιθυμώ να παραλληλίσω και να χλευάσω την ανάκριση του μαθητή που καπνίζει από το διευθυντή,το βοηθό ή τον καθηγητή του που επίσης καπνίζει, με τη στάση του γιατρού που συμβουλεύει τον ασθενή να σταματήσει το κάπνισμα και την ίδια στιγμή έχει το τσιγάρο στο στόμα του.
Απαραίτητη προϋπόθεση να γίνει σεβαστός ο γονέας, ο γιατρός,ο δάσκαλος, ο καθηγητής, ο ιερωμένος και γενικά αυτοί που είναι ή πρέπει να είναι πρότυπα για τη νεολαία, είναι η σωστή εκ μέρους τους συμπεριφορά. Δεν μπορούμε να συμβουλεύουμε τους νέους να αποφεύγουν κάτι το οποίο κάνουμε εμείς και να αναμένουμε σεβασμό και υπακοή.
Το κύριο επιχείρημα στο οποίο στηρίζω την άποψή μου αυτή, βρίσκεται στο γεγονός ότι αποτελεί πεποίθησή μου ότι το παιδί, ο νέος,ο έφηβος, πρέπει να αποκτήσουν σε όσο το δυνατό μικρότερη ηλικία, άρα εμπλέκονται στο δύσκολο αυτό έργο και οι γονείς, τη συνείδηση και την αίσθηση ότι ναι υπάρχει και το όχι, ότι ναι υπάρχουν και Νόμοι και Κανονισμοί, που όση δυσαρέσκεια και αν προκαλούν, πρέπει να είναι σεβαστοί και κυρίως να εφαρμόζονται.
Αλίμονο αν επιτρέψουμε στα πλαίσια του παρεξηγημένου εκδημοκρατισμού, της χειραφέτησης, της εξέλιξης, της προόδου και δε ξέρω ακόμη τι, να ισοπεδώσουμε τα πάντα, ακόμη και μερικά πράγματα που σε πείσμα των καιρών παραμένουν ακόμη όρθια.
Είχα την ατυχία να κατοικώ αρκετά χρόνια έξω από Λύκειο στη Λάρνακα και σας διαβεβαιώ ότι μια από τις χειρότερες,τις πιο καταθλιπτικές και τις πιο αποκρουστικές εικόνες που έμειναν ανεξίτηλα χαραγμένες στη μνήμη μου είναι όταν με θλίψη, απόγνωση και δεν αποκρύβω και θυμό, έβλεπα νεαρά παιδιά, μαθητές και των δύο φύλων να καπνίζουν στο χώρο του σχολείου και μερικά μέτρα έξω από το σχολείο.
Στην πιο πάνω εισήγηση που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο θλιβερό φαινόμενο να προσφέρει ο γονέας στο ανήλικο παιδί του και ο καθηγητής στον ανήλικο μαθητή τσιγάρο, αντιτάσσω όχι μόνο τη διατήρηση του σημερινού απαγορευτικού Νόμου για το κάπνισμα στα σχολεία από μαθητές,αλλά και την τροποποίηση του για να γίνει πιο αυστηρός.
Μια πρόνοια λοιπόν που πρέπει να απαιτήσουμε να περιληφθεί στην τροποποίησή του,είναι ότι πρέπει να απαγορεύεται το κάπνισμα όχι μόνο στο χώρο του σχολείου η του νοσοκομείου αλλά σε ακτίνα πολλών μέτρων γύρω από τους χώρους αυτούς.
Μια άλλη πρόνοια πρέπει να είναι η απαγόρευση όχι μόνο στους μαθητές στους χώρους αυτούς, αλλά και σε όλους τους πολίτες που βρίσκονται εκεί με οποιανδήποτε ιδιότητα και για οποιονδήποτε λόγο και φυσικά και κυρίως στους καθηγητές και το προσωπικό στου σχολείου, από τον Διευθυντή μέχρι την καθαρίστρια.
Έχω την ισχυρή άποψη, ότι στη σημερινή κοινωνία του άκρατου καταναλωτισμού, της αλόγιστης και επιζήμιας επάρκειας, της θλιβερής χαλάρωσης των ηθών, της αλλοτρίωσης την εθίμων, του γρήγορου πλουτισμού με κάθε μέσο και τρόπο,της ασέβειας προς το Νόμο και την τάξη και του διάχυτου ωχαδερφισμού,πρέπει να διατηρήσουμε και να ενισχύσουμε με κάθε τρόπο κάθε προπύργιο άμυνας και αγώνα που περιέργως ακόμη παραμένει όρθιο.
Είμαι βέβαιος ότι η σημερινή απαγόρευση που ισχύει στα σχολεία αναφορικά με το κάπνισμα από μαθητές, ακόμη και οι εισηγήσεις μου για την τροποποίηση του Νόμου προς το αυστηρότερο,δεν προκαλούν κανένα κακό στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των νέων μας, ούτε τους …πληγώνουν την αξιοπρέπειά τους ούτε … καταστρατηγούν τα δημοκρατικά τους δικαιώματα.
Πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη σημασία ως κοινωνία και κυρίως ως αρμόδιοι φορείς,στην αποφοίτηση από τα σχολεία μας ανθρώπων με αρχές και ήθος,ικανών να αναλάβουν τις ευθύνες του μέλλοντος, παρά στην εκκόλαψη μηχανών γνώσεων.
Δρ Βάσος Θ.Οικονόμου
Παθολόγος – Καρδιολόγος
Εκπρόσωπος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου στην Επιτροπή για την Καταπολέμηση του Καπνίσματος.
